Informacje ogólne
TEMPUS jest programem pomocowym Unii Europejskiej wspierającym współpracę między uczelniami z krajów UE i z krajów partnerskich, a także wspierającym podnoszenie jakości kształcenia i reformy w sektorze szkolnictwa wyższego w krajach partnerskich. Został on uruchomiony na podstawie decyzji Rady Ministrów Wspólnoty Europejskiej w roku 1990. Początkowo przewidziany był na okres czterech lat akademickich (TEMPUS I, 1990-1994), następnie był przedłużany trzykrotnie na lata: 1994-1998 (TEMPUS II), 1998-2000 (TEMPUS II bis) i 2000 - 2006 (TEMPUS III).
TEMPUS stanowił część kompleksowego programu bezzwrotnej pomocy Komisji Europejskiej na rzecz wspierania reform społeczno-gospodarczych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (PHARE), a od roku 1993 - również w krajach Wspólnoty Niepodległych Państw i Mongolii (TACIS). Program TEMPUS-PHARE realizowany był w latach 1990-2000. Ostatnie projekty programu TEMPUS-PHARE, w których udział brały polskie uczelnie zostały zakończone w październiku 2001 roku.
W okresie istnienia programu TEMPUS-PHARE, za koordynację i administrowanie programu w naszym kraju odpowiedzialne było Polskie Biuro TEMPUS, działające w ramach Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Polskie Biuro TEMPUS zakończyło swoją działalność 1 maja 2001 roku.
Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej, Polska znajduje się ponownie w grupie krajów uczestniczących w programie TEMPUS. Jako kraj członkowski UE Polska nie jest już “beneficjentem” programu, lecz jednym z państw, które wspomagają kraje partnerskie (beneficjentów TEMPUSa) we wprowadzaniu reform w sferze szkolnictwa wyższego.
Celem programu TEMPUS III jest wspieranie procesu zmian i reform w krajach partnerskich (będących beneficjentami programu) poprzez pomoc w realizacji różnorodnych przedsięwzięć w sferze szkolnictwa wyższego (wielostronne projekty międzynarodowe, mobilność). Ogólne cele TEMPUSa zasadniczo pozostają więc niezmienione w stosunku do poprzednich faz programu, uległa natomiast zmianie grupa krajów - beneficjentów.
Obecnie w ramach Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji działa biuro Programu TEMPUS pełniące rolę krajowego punktu kontaktowego.
W programie TEMPUS granty przyznawane są na trzy typy przedsięwzięć:
Projekty Współpracy Międzyuczelnianej (Joint European Projects)
Działania Strukturalne i Uzupełniające (Structural and Complementary Measures)
Stypendia Indywidualne (Individual Mobility Grants)
Od 1 maja 2004 r. polskie uczelnie mogą uczestniczyć we wszystkich działaniach programu TEMPUS.
Przykłady działań realizowanych w ramach programu TEMPUS:
Działania te mają na celu wsparcie procesu reform, zmian, modernizacji kształcenia w krajach partnerskich (korzystających z pomocy). Polska jako kraj członkowski UE jest stroną pomagającą w osiąganiu zamierzeń projektu.
Uczelnie
opracowywanie nowych lub modernizacja istniejących programów nauczania (curricula, syllabuses) w szkołach wyższych;
wprowadzanie nowych metod dydaktycznych, skoncentrowanych na studencie;
restrukturyzacja uczelni lub ich jednostek pod względem administracyjnym, reformowanie systemu zarządzania uczelnią;
wspieranie procesu reform społeczno-ekonomicznych przez uczelnie, np. poprzez opracowywanie kursów szkoleniowych i dokształcających dla odbiorców poza akademickich (np. pracowników instytucji państwowych, przedsiębiorstw, samorządów lokalnych itp.);
rozwijanie współpracy międzynarodowej uczelni w zakresie konkretnej dziedziny;
modernizacja materialnej bazy uczelni, ale tylko o ile jest to niezbędne do osiągnięcia celów danego projektu TEMPUSa (np. w modernizacji biblioteki uczelnianej).
Instytucje i osoby zaangażowane w tworzenie polityki edukacyjnej
kraju
- opracowywanie i wdrażanie reform w sektorze szkolnictwa wyższego, opracowywanie strategii edukacyjnych na szczeblu krajowym (np. opracowanie i wdrażanie systemu punktowego w danym kraju).
Nauczyciele akademiccy
wizyty w uczelniach w innych krajach uczestniczących w TEMPUSie, których celem może być: podnoszenie własnych umiejętności i warsztatu dydaktycznego, udział w spotkaniach dotyczących przygotowania nowego projektu, udział w konferencjach;
udział w projektach typu JEP oraz w projektach typu “Działania strukturalne i uzupełniające”;
wyjazdy indywidualne w celu wsparcia uczelni w kraju partnerskim w realizacji przewidzianych reform.
Studenci
- Wyjazdy stypendialne w ramach projektów typu JEP, o ile plan działań danego projektu przewiduje wyjazdy lub wymianę studentów; możliwe są zarówno wyjazdy stypendialne studentów z krajów partnerskich do uczelni w krajach UE, jak i wyjazdy studentów z krajów UE do uczelni w krajach partnerskich.
Uwaga: TEMPUS nie finansuje działań związanych z prowadzeniem badań naukowych.
Finanse
Wsparcie finansowe z budżetu programu przyznawane jest zgodnie z zasadami przedstawionymi w następujących dokumentach:
w Przewodniku dla Wnioskodawców (Guide for Applicants)
w Umowie finansowej (Grant agreement) między Komisją Europejską a konsorcjami uczelni lub między KE a indywidualnym odbiorcą
we Wskazówkach (Guidelines) dotyczących zasad wykorzystania grantu, dołączanych w określonych przypadkach do umowy (Grant agreement).
Wyżej wymienione dokumenty można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej: http://europa.eu.int/comm/education/programmes/tempus/index_en.html
Instytucje odpowiedzialne za administrowanie programu TEMPUS na szczeblu centralnym
Program TEMPUS administrowany i zarządzany jest przez Komisję Europejską (Dyrekcję Generalną ds. Edukacji i Kultury) w Brukseli, a obsługę administracyjną i techniczną zapewnia Europejska Fundacja Kształcenia w Turynie (European Training Foundation).
W każdym z krajów członkowskich istnieje tzw. krajowy punkt kontaktowy (National Contact Point) programu TEMPUS, a w krajach partnerskich działają krajowe Biura TEMPUSa, powołane wspólnie przez Komisję Europejską i władze danego kraju.
Więcej informacji na temat programu TEMPUS, a także wszelkie odnośne dokumenty i formularze znaleźć można na stronie Komisji Europejskiej: http://europa.eu.int/comm/education/programmes/tempus/index_en.html
Pytania w sprawie programu TEMPUS prosimy kierować na adres: tempus@socrates.org.pl